De grondhouding van de docent als belangrijke sleutel tot talentontwikkeling

grondhouding


“Good teaching cannot be reduced to technique;
good teaching comes from the identity and integrity of the teacher.” – Parker Palmer

Click to Tweet

In mijn vorige blogpost beschreef ik 5 principes om in het onderwijs meer aandacht te hebben voor kracht; oftewel oog voor de talenten, kwaliteiten, sterke punten en successen van leerlingen. Door veel docenten wordt inmiddels het belang van het hebben van meer oog voor talent van leerlingen onderschreven, maar het valt niet mee om daar in de praktijk handen en voeten aan te geven.

Een veel voorkomende valkuil is dat docenten menen allerlei tools en werkvormen nodig te hebben om praktisch met talentontwikkeling aan de slag te kunnen gaan. Tools en werkvormen kunnen handig zijn, maar geven ook een soort schijn-veiligheid. Als je als docent aandacht besteedt aan het ontdekken en ontwikkelen van talenten van leerlingen, ontkom je er niet aan om jouw eigenheid – jouw talenten en waarden - daarin te betrekken. Dit maakt kwetsbaar, maar het maakt tegelijkertijd de pedagogische relatie veel authentieker.

Authenticiteit is één van de kenmerken van de grondhouding die gewenst is bij docenten om een optimale bedding te creëren voor talentontwikkeling. Hieronder volgen nog een aantal kenmerken van een grondhouding die passen bij een krachtgerichte benadering door docenten:

  • Authenticiteit
    Authenticiteit heeft te maken met “echtheid” – jezelf laten zien zoals je bent. Dat wat jou onvervreemdbaar je kleur geeft als professional. Het hebben van zelfkennis maakt authentieker handelen mogelijk.
  • Groei-mindset
    Een mindset gericht op groei; oftewel het geloof en vertrouwen in de ontwikkelbaarheid van mensen. Deze mindset maakt dat je andere feedback geeft aan leerlingen.
  • Pedagogische sensitiviteit
    Pedagogische sensitiviteit gaat om het aanvoelen van een behoefte of vraag van een leerling (sensitiviteit) om daar als docent vervolgens adequaat op te kunnen reageren (responsiviteit). Intuïtie en tact spelen daarbij een belangrijke rol.
  • Betrokkenheid
    Bij betrokkenheid gaat het om dingen als aandacht geven en respect tonen. De leerling voelt zich gehoord en gezien door de docent. Betrokkenheid slaat niet alleen op een “softe” aanpak, maar kent ook een meer directieve manier als het aankomt op het helpen sturen van leerlingen op hun kracht.
  • Waarderend kijken
    Bij het kijken naar leerlingen ligt de focus op talenten, sterke punten, idealen, succesmomenten, dromen en (gewaagde) doelen. Door daar aandacht aan te besteden krijgen leerlingen een ander perspectief op zichzelf en neemt hun veerkracht toe.
  • Onderzoekend
    Een onderzoekende houding waarbij leerlingen benaderd worden vanuit verwondering en oprechte nieuwsgierigheid. Op die manier ontstaat er een openheid in de pedagogische relatie die ruimte schept voor leerlingen om te kunnen groeien.​

Een jaar geleden deed ik onderzoek naar “talentontwikkeling van docenten”. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat docenten door aandacht te geven aan hun eigen talentontwikkeling zich meer bewust werden van hun grondhouding. Hun kijk op leerlingen verschoof daardoor naar meer krachtgericht. Er werd daarbij uitgegaan van een brede definitie van talent: talenten zijn alle dingen die je goed doet en die je graag doet. Het zijn dus dingen die je enerzijds gemakkelijk afgaan en anderzijds energie geven. Een uitspraak die een docent daarover deed is:

“Met dit uitgangspunt van talenten wordt dus eigenlijk gezegd; het is ok zoals je bent. Nee zelfs nog; het is een kwaliteit dat je bent zoals je bent. De nadruk ligt niet op ‘waar je aan moet werken’, maar op wat je al kunt.”

Docenten kunnen het verschil maken voor leerlingen door zich meer bewust te worden van hun grondhouding. Kijk eens of je bovengenoemde kenmerken herkent in je eigen grondhouding. Door de talenten te ontdekken en ontwikkelen van leerlingen vindt via een parallel proces hetzelfde plaats bij de docenten. Dit komt zowel de motivatie van leerlingen als van docenten ten goede. Tijdens mijn onderzoek zei een docent over de krachtgerichte benadering:

“Op de één of andere manier krijg je er zo’n positieve boost van – zo de wind in de rug – dat je in één keer gewoon alles kunt. En dat is dus als je uitgaat van de capaciteiten en het talent. Dan word je een beetje een zondagskind en dan lukt het wel.”

Wil je meer weten over de krachtgerichte benadering? KreatieKracht biedt trainingen op maat aan rondom het krachtgericht begeleiden of coachen van leerlingen of studenten. Neem contact op voor informatie over deze trainingen.

Badge Oog voor Talent Blogging Challenge


Deze blog maakt deel uit van de "Oog voor Talent Blogging Challenge". Van 23 november t/m 20 december 2015 bloggen Talentenwekker Marianne van den Assem en ik 3x per week over het hebben van (meer) oog voor talent.

Mieke Haverkort

Als coach en procesbegeleider faciliteer ik diepgaande leer- en ontwikkelprocessen van docenten en onderwijsteams. De focus in mijn coaching ligt bij persoonlijke kracht en persoonlijk leiderschap. Door je weer meer te laten verbinden met je eigen kern en innerlijke krachtbronnen, ga je meer zingeving, passie en plezier in je werk ervaren. En juist die kracht en positieve energie is nodig om een waardevolle bijdrage te leveren aan vernieuwing en innovatie die in dienst staat van een duurzame toekomst voor de school.

Click Here to Leave a Comment Below

Leave a Comment: